Veertiende les: de zwaarste wortel (26 september 2008)

Fotografe: Marion Tekstra , tekst: Christien Brouwer

Vandaag is er eerst een les en daarna een bespreking van de conceptcursistenhandleiding. Het weer is fantastisch. Iedereen heeft erg veel zin om naar buiten te gaan voor de oogst van de winterwortelen. Na een vijftal inspirerende spreekbeurten over de eucalyptus, de compost, de kamille, fenegriek en de brandnetel, deelt Christien de lijst van de geografische oorsprong van de gewassen uit. Daarna reppen we ons naar buiten.
In de tuin staat een heuse weegschaal klaar die we van Wim van de Schoolwerktuin hebben geleend. Christien doet voor hoe je met een riek de winterwortelen zo kunt oogsten dat ze niet beschadigen. Het is net een soort schatgraven; enkele maanden geleden stopten we er zaadjes in en nu kijken we wat voor oranje wondertjes daaruit zijn voortgekomen. De een na de ander laat haar wortelen door Christien wegen. Uiteindelijk blijkt Jozee de zwaarste wortel te hebben: 270 gram. “Ik heb mijn plantjes zeker niet genoeg kusjes gegeven”verzucht Darifa.
Over de tweede versie van de c ursistenhandleiding zijn Marion, Nora, Darifa, Rinia, Fatima en Marjorie zeer te spreken. Ze vinden de taal simpel maar niet kinderachtig. Enkele suggesties voor wijzigingen krijgt Christien van Marion mee. Als de handleiding in December klaar is, kunnen ook mensen elders in het land er hun voordeel mee doen en dat stemt een ieder zeer tevreden.

Dertiende les: spreekbeurt over een plant (19 september 2008)

Fotografe: Christien Brouwer, tekst: Christien Brouwer

Om de cursushandleiding Groene Bruggen tussen Culturen te ontwikkelen, probeert Christien allerlei huiswerkopdrachten uit waarmee ze de interculturele dialoog op gang brengt. Gelukkig vinden de cursisten het niet erg om proefkonijn te zijn. Vandaag krijgen ze allemaal de gelegenheid om gedurende twee minuten iets te vertellen over een gewas of onkruid dat ze boeit. De Nederlandse Marjorie geeft aan dat ze gefascineerd is door het feit dat het Duizendblad (Achillea millefolium), een plant dat wij in de tuin als onkruid beschouwen, al in de tijd van de Grieken bekend was en zijn nut bewees in de geneeskunst. De Marokkaanse Nora vertelt hoe ze de natuur als een cadeautje is gaan zien sinds ze met haar zussen en broers de tuin in werd gestuurd om wilde spinazie te oogsten. De Duitse Ursula verhaalt van de rode biet die ze in de buurt van Hamburg verwerken tot een heerlijk gerecht met sardines.
Deze oefening in het delen van de kennis met anderen kan nog op een iets andere manier tot meer discussie leiden. Is het niet leuk als de cursisten in een bepaalde les een stelling verdedigen, bijvoorbeeld: de natuur is een cadeautje? Zo gaan de medecursisten nog meer nadenken over wat zij vinden van alles wat tijdens de cursus de revue passeert.
Deze week oogsten we weer volop in de tuin. Terri wint de wedstrijd wie de meeste aardappelen heeft. In het voorhaar plantte zij net als de anderen twee pootaardappelen in de grond. Zij oogst er 28. Onder luid applaus ontvangt zij een cadeautje: een heerlijk geurende zonnebloem.

Twaalfde les: de Groene Hemel (12 september 2008)

Fotografe: Ursula Wienecke , tekst: Christien Brouwer

Jammergenoeg regent het vandaag en zijn de paden te nat om in de tuin te werken. Daarom vindt er een binnenles plaats. Christien behandelt eerst een aantal versgeplukte onkruiden. Een voor een passeren Rode Klaver, Groot Hoefblad, Perzikkruid en nog een aantal andere kruiden de revue. Darifa vertelt dat ze in Marokko de Brandnetel gebruiken als geneesmiddel tegen niersteen. Luus vraagt zich af of een Madelief een onkruid is. We komen tot de conclusie dat je iets een onkruid noemt als het op een bepaalde plek, bijvoorbeeld je moestuin, niet gewenst is.
Na het onkruidrondje vult iedereen een Portfolio in om na te gaan wat zij heeft geleerd de afgelopen lessen. Vijf competenties staan centraal: kennis van tuinieren, vaardigheden om te tuinieren, kunnen reflecteren op wat culturen bindt in de omgang met de natuur, de fysieke conditie om 1.5 uur in een tuin te werken en duurzame contacten met andere culturen.
Het grootste gedeelte van de les bekijken we de dvd De Groene Hemel. Daarin blikt Bert Ydema terug op 40 jaar docentschap in de Mr. A. de Roostuin. We zien dat een grote behoefte om kinderen liefde voor de natuur bij te brengen hem dreef om duizenden kinderen het tuinieren aan te leren. Na het zien van de prachtige dvd vragen de cursisten zich af of zij vroeger ook schooltuinlessen hadden en wat het nut daarvan is. In Marokko en Suriname bestond een dergelijke vorm van onderwijs niet, in Nederland alleen in de stedelijke gebieden. Over het nut van schooltuinlessen concluderen we dat het belangrijk is voor kinderen om te weten waar voedsel vandaan komt, dat aardappelen niet aan bomen groeien maar onder de grond.

Elfde les: eerste spreekbeurten (5 september 2008)

Fotografe: Ursula Wienecke, Tekst: Chrtistien Brouwer

Dankzij het prachtige weer starten we de les buiten. Christien laat de verschillende gewassen zien die vandaag kunnen worden geoogst: snijbonen, mais, sperziebonen, selderij, snijbloemen, voetbalui, courgette en pompoen. Zerro wil graag met een mooie pompoen op de foto. Onder de koffie houden de cursisten een spreekbeurt van 2 minuten over een onderwerp dat de afgelopen tijd aan bod is gekomen. Ze vertellen prachtige verhalen waarbij opvalt dat veel cursisten over hun vroegste natuurervaringen praten. Nora uit Marokko kreeg in haar opvoeding mee dat de bomen in de tuin je partners zijn, Rebecca uit Zweden dat je naar buiten gaat om bessen te plukken. We zijn het er over eens dat natuuronderwijs juist in de stad broodnodig is om het contact niet te verliezen met de oorsprong van het voedsel.
Na de verhalen werken we hard in de tuin om de oogst van deze week te plukken. Met overvolle boodschappentassen wandelt iedereen na afloop tevreden naar huis.

Tiende les: bloemstukken maken (29 augustus 2008)

Fotografe: Ursula Wienecke , tekst: Christien Brouwer

De Open Dag werd een groot succes: er waren wel zes verschillende hapjes van zes verschillende cursisten: Courgettesoep van Luus, taarten van Rinia, Couscous van Nora, Gebakken Courgette van Tomoko, tijmkoekjes van Calli en zoete koekjes van Rebecca. Vooral kinderen kwamen veel bij het kraampje van Stichting Hart voor de Natuur langs. Behalve met het uitdelen van hapjes leidden de cursisten ook hun familieleden en vrienden rond, die diep onder de indruk waren. Een partner zei: “ik kan niet wachten tot die bieten geoogst kunnen worden, zo lekker zien ze er uit!” .

In de les geeft Christien als huiswerk voor de volgende keer op dat elke cursist een spreekbeurt van 2 minuten houdt over wat zij de afgelopen tijd heeft geleerd, cursisten die slecht Nederlands praten mogen hun verhaal van een blaadje voorlezen. Als praktische oefening leren de cursisten vandaag bloemschikken: eerst haalt iedereen 30 verschillende bloemen uit de tuin, daarna laat Christien zien hoe je daar een Biedermeierstukje van kan maken door ze op gelijke lengte in een oasis te prikken. Vol trots wandelen de cursisten na afloop van de les naar huis met hun kleurige stukjes