Achttiende les: een hekel aan onkruid? (24 oktober 2008)

Fotografe: Christien Brouwer

Het wordt tijd om conclusies te trekken over de cursus. Wat bindt de cursisten, die uit verschillende geboortelanden komen, in de omgang met de natuur? Christien heeft een voorzetje gemaakt en laat dat aan iedereen lezen. Haar conclusie over onkruid roept een felle discussie op. Ze stelde dat iedereen uit de cursusgroep een hekel heeft aan onkruid. Daar is lang niet iedereen het mee eens. “Onkruid is soms heel mooi” roept Darifa. En Marion voegt daaraan toe: “Onkruid heeft een functie. Neem nu brandnetel, die plantensoort heeft zelfs een medicinale waarde!”. “Maar we moeten het soms toch weghalen om onze gewassen optimaal te laten gedijen” brengt Luus daar tegenin.”Als je economisch afhankelijk bent van die gewassen dan zal het onkruid een sta-in-de-weg zijn, maar als je die gewassen voor je hobby teelt dan kan je overwegen of je het onkruid ook een plekje gunt in je tuin”, voegt Nora daaraan toe. Uiteindelijk concluderen we dat je op 1000 verschillende manieren naar onkruid kunt kijken, dat het afhangt van je perspectief welke betekenis je hecht aan onkruid en dus of je er al of niet een hekel aan hebt.
Het is nieuw om vandaag niet meer naar de tuin te kunnen gaan als onderdeel van de les. Om dat gemis te overbruggen stelt Joze voor om een receptenboek te gaan maken. Iedereen zal bij Joze een recept langs brengen waarin een van de gewassen uit de tuin is verwerkt. Het hoeft niet perse een recept te zijn dat met je eigen culturele achtergrond te maken heeft, je mag ook gewoon het lekkerste recept uitkiezen dat je kent.

Zeventiende les: voor het laatst in de tuin (17 oktober 2008)

Fotografe: Christien Brouwer

Vandaag kunnen we voor het laatst in de tuin. Eigenlijk sluit het tuinseizoen voor de scholen al op 1 oktober, maar wij mochten langer doorgaan. Christien deelt het overzicht uit met de geografische oorsprong van de gewassen en onkruiden die we dit jaar tegenkwamen. Ze heeft dit voor 32 planten kunnen achterhalen en kwam tot de conclusie dat al die planten van oorsprong allochtoon zijn omdat zij van elders kwamen. Iemand merkt op dat het eigenlijk ook heel leuk is om te achterhalen hoe een sierbloem als de Hoge Zinnia, die uit Mexico komt, naar Nederland is gemigreerd, wanneer dit is gebeurd en of de Hoge Zinnia ook naar andere landen dan alleen Nederland is gemigreerd. Christien vermoedt dat dit een vraagstuk is op het gebied van de plantengeografie en belooft dit verder uit te zoeken. Met zijn allen verbazen we er ons over dat het een wonder is dat een plant die van zo heel ver als Mexico komt het zo goed doet in Nederland.
Hoewel er vandaag diploma’s worden uitgedeeld, heeft niemand zin om op te houden met de lessen. Daarom spreken we ter plekke af dat er na deze les nog drie zullen volgen: een op vrijdag 24 oktober, want dan heeft Christien herfstvakantie van haar werk in Almere, een op zaterdag 1 november en een op zaterdag 8 november. Op vrijdag 24 oktober komen we bij elkaar in het binnenlokaal van de schoolwerktuin om conclusies te trekken over de cursus, op de zaterdagen 1 en 8 november nemen de lessen de vorm aan van excursies door het Westerpark, op 1 november door de Waternatuurtuin en op 8 november door de Brettenzone.
In de tuin oogsten we de selderijknol. Hij is niet om aan te zien vanwege de wortels en het modder dat eraan kleeft. Toch hebben we inmiddels het vertrouwen dat hij nadat hij is schoongemaakt, heerlijk smaakt in de erwtensoep!

Zestiende les: wasaba en chitsju (8 oktober 2008)

Fotografe: Christien Brouwer

Tomoko vertelt ons vandaag een prachtig verhaal over het Japanse gewas chitsju. Het verhaal is bijzonder omdat ze eerst een bakje rijst tevoorschijn haalt en eetstokjes. Daarna strooit ze iets uit een zakje waarop allemaal Japanse karakters staan over die rijst en vraagt ons allen eerst een hapje te proeven. Pas als wij de verrukkelijke smaak van het gerecht op onze tong gewaarworden, begint ze haar verhaal. Wat we aten is chitsju, een Japans gewas dat ze hier in Nederland op haar balkon teelt. Het is heel gezond, groeit heel makkelijk en is geneeskrachtig.
Daarna introduceert Calli haar ontwerp voor een intercultureel teeltplan. Ze heeft voor elke cultuur die in onze cursus vertegenwoordigd is een gewas uitgekozen met een gerecht dat erbij hoort en dat gewas een plaatsje gegeven in een mooi geïllustreerd teeltplan dat ze ons laat zien. Een teeltplan is een kaartje van de tuin waarop je precies aangeeft op welke plek welk gewas moet komen. Voor de Marokkanen komen er wortelen in, dat is lekker voor de tajine, voor de Nederlanders wordt er boerenkool ingezet voor de stamppot, voor de Australiërs passievrucht en aardbeien voor pavlova, voor de Zweden bessen voor de jam, voor de Duitsers kool voor de zuurkoolgerechten, voor de Surinamers een peperplant voor de sambal en voor de Japanners wasabi voor de sushi. Als ze klaar is, geeft Tomoko aan dat wasaba niet te telen is op de Nederlandse bodem want dat heeft heel veel schoon water nodig om te groeien en dat is hier niet te realiseren. Calli geeft aan dat ze haar droom heeft getekend en nog niet heeft nagedacht over de realiseerbaarheid.
In de tuin is niet veel meer te doen. We plukken de laatste sperciebonen, bloemen en oogsten uit het gemeenschappelijke gedeelte enkele maisbloemhoofden die nu vol zitten met zaden. Als we deze zaden verwijderen en drogen, kunnen we ze het volgende jaar weer gebruiken.

Vijftiende les: de grootste biet (1 oktober 2008)

Fotografe: Christien Brouwer

Omdat Christien per 1 oktober op vrijdag Biologieles in Almere geeft, is de cursus vandaag en volgende week op woensdag, daarna (de laatste buitenles) weer op vrijdag.
Het is wisselvallig weer en als we vanuit het klaslokaal de akker overzien waarop naast onze groep ruim 380 kinderen hun tuintje wekelijks bebouwen, valt op hoe hij steeds leger wordt. Bijna alle groenteoogst is inmiddels binnengehaald, op de sierbloemen na, die het geheel nog een zeer kleurrijk aanzien geven.
Vandaag beginnen we met de toets. Wim heeft samen met de andere schooltuinmedewerkers een opstelling gemaakt van groenten en bloemen die de kinderen op naam moeten brengen. Wat let ons om deze toets ook even mee te pikken? De vraag over wat er in een zaad zit, kost nog de meeste hoofdbrekens: was het nu een kiem of een eersteling? Gelukkig zijn de meeste vragen een makkie en scoort iedereen een voldoende.
In de tuin oogsten we de rode biet. Deze is bij sommigen niet eens opgekomen, het blijft altijd een wonder als datgene wat je zaait, plant of poot het wel gaat doen en oogsten geeft. Luus hoort bij de gelukkigen die wel rode bieten oogst en bovendien het grootste exemplaar heeft. Als prijs ontvangt zij een flespompoen.